Kim Tỉnh Oán 金井怨 - Miên Thẫm

    Kim Tỉnh Oán

Mỹ nhân chiếu kim tỉnh,
Tỉnh để hoa nhan lãnh.
Không phòng dạ bất quy,
Nguyệt chuyển ngô đồng ảnh.
                     Miên Thẫm
Dịch nghĩa:

Người đẹp soi giếng vàng
Đáy giếng lộ ra dung nhan lạnh nhạt
Phòng không đêm không (dám) về (ngủ)
Trăng chuyển bóng ngô đồng

Dịch Thơ:

Nỗi Oán Nơi Giếng Vàng
1/
Giếng vàng người đẹp mặt gương soi,
Đáy nước dung nhan thấy kém rồi.
Trở lại phòng không đêm chẳng dám
Ngô đồng bóng chuyển ánh trăng lơi.

2/
Giếng vàng người đẹp soi
Dung nhan kém tươi rồi,
Phòng không về chẳng dám
Ngô đồng bóng trăng lơi.
                          Mailoc
***
    金井怨              Kim Tỉnh Oán

美人照金井， Mỹ nhân chiếu kim tỉnh,
井底華顏冷。 Tỉnh để hoa nhan lãnh.
空房夜不歸， Không phòng dạ bất quy,
月轉梧桐影。 Nguyệt chuyển ngô đồng ảnh.

CHÚ THÍCH:
* Kim Tỉnh: Giếng vàng, là giếng của các nhà quyền qúy, trên mặt miệng giếng có dát vàng. Trong Kiều khi chuyển mùa Nguyễn Du cũng đã viết :
Thú quê thuần hức bén mùi,
Giếng vàng đã rụng một vài lá ngô.
* Hoa Nhan: là dung nhan của tuổi hoa niên, chỉ nét mặt son trẻ.

DIỄN NÔM:

Người đẹp soi giếng vàng,
Dưới giếng dung nhan lạnh.
Phòng không cũng chẳng màng,
Trăng soi ngô đồng ảnh.

Lục Bát:

      Săm soi người đẹp giếng vàng,
Lạnh lùng nhan cắc ngỡ ngàng tái tê.
   Phòng không đêm chẳng buồn về,
 Ánh trăng lay động đã xê ngô đồng!
                                    Đỗ Chiêu Đức
***
Khúc Oán Than Nơi Giếng Vàng
1/
Người đẹp soi gương mặt giếng vàng
Thấy mình tiều tụy mảnh dung nhan
Đêm về phòng chiếc khôn yên giấc
Nhìn bóng ngô đồng trăng tỏa lan.

2/
Mỹ nhân soi mặt giếng vàng
Nhìn trong đáy nước dung nhan héo tàn
Phòng đơn đêm lạnh bẽ bàng
Ngô đồng soi bóng mơ màng dưới trăng.
                                            Phương Hà
***
            Kim Tỉnh Oán

     Giếng vàng người đẹp thay gương
Nhìn nơi mặt nước má hường nhạt phai
       Phòng không đêm vắng thiếu ai
Ngô đồng bóng chiếc ngã dài theo trăng
                                            Quên Đi
***
                Giếng Vàng

Giếng vàng đáy nước bóng giai nhân
Nét mặt như hoa thấm lạnh dần
Gối trống phòng không lòng chẳng đoái
Ngô đồng di ảnh dưới trăng ngân
                               Mai Xuân Thanh
***
             Kim Tỉnh Oán

Nước giếng vàng làm gương soi mặt
Thấy má hường phai nhạt dung nhan
Phòng không đêm vắng bẽ bàng
Ngô đồng lay động trăng loang bóng dài
                                      Song Quang
***
       Kim Tỉnh Oán

Giếng vàng nàng soi gương
Hiển hiện nhạt má hồng
Phòng vắng lòng ngổn ngang
Dưới trăng dáng ngô đồng
                     Kim Phượng

Bà Mẹ Quê Duy Quang

Một Đêm Hè

Bài Thơ Xướng
        Một Đêm Hè (*)

Hạ đến đầu mùa những giọt thưa
Nỗi buồn nhớ Má nói sao vừa
Phất phơ tàu lá rung rung động
Ra rả nhạc sành thổn thức đưa
Má vẫn ru em trong tiếng gió
Tôi còn gạo vở giữa đêm mưa
Đì đùng bom đạn ngoài kia mãi
Má đợi Ba về nay vẫn chưa!
                              Quên Đi

(*) Nhớ về một đêm hè khi Má còn tại thế (Má mất ngày 19.3 âm Lịch 30 năm về trước)

Các Bài Thơ Họa
              Một Đêm Hè

Trăng xuyên cành trúc trải lưa thưa
Còn gío ôi thôi cũng chỉ vừa
Gọi chút đìu hiu cây liễu rủ
Hay hơn lợn cợn ngọn lau đưa
Khiến nguyên cảnh huống như nhòa lệ
Làm cả không gian thể ướt mưa…
Mẹ đã quy tiên trong luyến nhớ
Hỏi quên được hả-dạ vâng chưa..!
                         Thái Huy 4/09/22
***
          Đêm Tháng Tư...

Tháng Tư đêm lạnh gió lưa thưa...
Nhớ má biết bao... mấy cũng vừa
Súng nổ râm ran dân chạy loạn
Mưa rơi rả rích lá đung đưa
Bố ơi đi mãi trong sương giá
Mẹ hỡi thương hoài giữa tối mưa
Nhớ má chờ ba xuôi vạn lý
Thương người đợi bạn sớm về chưa ?
                          Mai Xuân Thanh
                             April 10, 2022
***
       Đêm Mưa Nhớ Mẹ

Tí tách hiên ngoài những giọt mưa
Tàn canh thao thức…nghĩ không vừa
Thương người vất vả lo tần tảo
Nhớ mẹ khuyên răn dạy bẩm thưa
Tiếng dế nỉ non sương khuấy động
Hàng cây ủ rũ lá đong đưa
Thời gian chẳng kéo ngừng trôi được
Mà nghĩa sinh thành đã đáp chưa !?
                           songquang 20200410
***
      Kỷ Niệm 19/3 Âm Lịch

Thời xa xưa ấy, trời mây thưa
Chiều xuống lênh đênh ánh sáng vừa
Khép mắt, hình như chìm giấc ngủ
Nghiêng tai, thấp thoáng vẳng đò đưa
Tháng ba , mười chín, vùi hoa lệ
Năm mốt, xuân vàng, ngập gió mưa
Hốt hoảng cha nhìn, đau xót quá
Mẹ đi vĩnh cửu khổ thân chưa ...
                     Cao Mỵ Nhân Hawthorne 12 - 4 - 2022

(Mẹ của cmn cũng mất ngày 19/3 âm lịch ,
nên xin phép đưa kỷ niệm vô bài hoạ )

Giỗ Má 19.3 Â.Lịch (năm nay nhằm 19.4.2022)

Tưởng nhớ dáng hao gầy  

Bóng hình quanh quẩn đây  

Má ngồi trên bộ ván 

Nhìn đàn con vui vầy  

Ba góc trời chinh chiến   

Má thường lặng ngoài hiên 

Nỗi buồn dài năm tháng  

Trong đôi mắt dịu hiền  

Mang nét buồn chinh phu  

Bóng Ba vẫn mịt mù  

Nửa cuộc đời vất vả  

Nơi Má một trời thu  

Vàng úa gió heo may 

Một năm chẳng mấy ngày   

Bên nhau mùa ly loạn  

Rồi lại phải chia tay        

Vẫn bền bỉ đợi chờ   

Vui với lũ con thơ

Và rồi trời lại sáng  

Má đà trọn ước mơ   

Nhưng ngày vui ngắn ngủi 

Vì sức Má đã mòn  

Mưa hè sao buồn thảm   

Má lìa bỏ chồng con  

Nay đến ngày giỗ Má   

Hồi tưởng tháng năm nào  

Lòng con nghe xót xa  

Má phương trời có biết...

                     Quên Đi

Cảm Họa

   Nhớ Ngày Giỗ Má

Thương sao dáng mẹ gầy
Hình bóng quẩn quanh đây
Ngồi tựa lưng vào vách
Đàn con nhỏ hiệp vầy

Ba phương trời súng nổ
Người lặng lẽ bên hiên
Buồn khổ tâm xa bố
Quầng thâm mắt mẹ hiền

Chinh chiến chốn mây mù
Quan hà kiếp sĩ phu
Sa trường qua khói lửa
Nơi trận mạc ngàn thu !

Ba chiến dịch cơ may
Dừng quân với những ngày
Thăm nhà , đang giặc giả
Từ biệt má cầm tay

Ba khuyên nhũ ráng chờ
Con nhỏ dại ngây thơ
Ba má nghe gà gáy
Hai người tỉnh giấc mơ

Ngày vui sao lẹ quá
Từ mẫu sức hao mòn
Mưa gió vèo thê thảm
Lìa chồng má bỏ con...

Đến nay con tưởng niệm
Ngày giỗ má đây nào
Lệ rưng, chín bệ cao
Ở phương trời chắc biết...(1)
                 Mai Xuân Thanh
                   April 11, 2022

(1) "Đóa hoa con gắn lên ngực áo"
       "Là có mẹ hiền mãi trong tim"

 

Đêm Mưa Nhớ Má

Vào một đêm mùa hè cách nay gần 30 năm, Má tôi qua đời. Hôm nay vừa khỏi bệnh, giữa tiếng mưa đêm, thấy nhớ Má quá, tôi làm liền hai bài thơ, kính đến Vườn Thơ xúc cảm của mình:

 

Một bài là Đường Luật Thất Ngôn Bát Cú

         Một Đêm Hè

Hạ đến đầu mùa những giọt thưa 

Nỗi buồn nhớ Má nói sao vừa

Phất phơ tàu lá rung rung động 

Ra rả nhạc sành thổn thức đưa 

Má vẫn ru em trong tiếng gió 

Tôi còn gạo vở giữa đêm mưa 

Đì đùng bom đạn ngoài kia mãi

Má đợi Ba về nay vẫn chưa!

                                 Quên Đi

và một bài Thơ Mới Ngũ Ngôn  

   Giỗ Má 19.3 Â.Lịch

(Năm nay nhằm 19.4.2022)

Tưởng nhớ dáng hao gầy  

Bóng hình quanh quẩn đây  

Má ngồi trên bộ ván 

Nhìn đàn con vui vầy  

Ba góc trời chinh chiến   

Má thường lặng ngoài hiên 

Nỗi buồn dài năm tháng  

Trong đôi mắt dịu hiền  

Mang nét buồn chinh phu  

Bóng ba vẫn mịt mù  

Nửa cuộc đời vất vả  

Nơi Má một trời thu  

Vàng úa gió heo may 

Một năm chẳng mấy ngày   

Bên nhau mùa ly loạn  

Rồi lại phải chia tay        

Vẫn bền bỉ đợi chờ   

Vui với lũ con thơ

Và rồi trời lại sáng  

Má đà trọn ước mơ   

Nhưng ngày vui ngắn ngủi 

Vì sức Má đã mòn  

Mưa hè sao buồn thảm   

Má lìa bỏ chồng con  

Nay đến ngày giỗ Má   

Hồi tưởng tháng năm nào  

Lòng con nghe xót xa  

Má phương trời có biết...

                  Quên Đi

Ngày Thứ Tám

Thứ Hai bất chợt thấy nàng
Thứ Ba ray rức mơ màng giai nhân
Thứ Tư lòng thấy bâng khuâng
Thứ Năm điên đảo theo lần gót ai
Thứ Sáu mong đợi gót hài
Thứ Bảy em lại sánh vai cùng người
Thứ Tám vỡ giấc mộng tươi
Nên giờ còn lại nụ cười héo khô.
                                     Quên Đi

PBN 107 | Bằng Kiều - Giọt Nắng Bên Thềm

Còn Đó Nỗi Buồn (**)

Kìa thế cục như in giấc mộng
Máy huyền vi mở đóng khôn tường (*)
Tranh bá quyền đã lắm tang thương
Và bao kẻ lỡ đường hoạn lộ
Mùi tục lụy lưỡi tê tân khổ (*)
Miếng đỉnh chung đến độ tàn hơi
Mái trường xưa đã thấy xa vời
Nghiệp phấn trắng một thời cảm khái
Buồn mọi nỗi lòng đà khắc khoải
Ngán trăm chiều bước lại ngẩn ngơ (*)
Để giờ đây tóc đã bạc phơ
Ôn chuyện cũ niềm mơ chưa dứt.
                                        Quên Đi

***
(*) trích Cung Oán Ngâm Khúc của Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều (các câu chữ nghiêng).

(**)bài thơ này được làm theo cách chơi "Tập Kiều"

- "Tập Kiều" cũng giống như "Lẩy Kiều", chỉ khác một điều, là người chơi có thể thêm vào các câu Lục Bát do chính mình sáng tác.
Thí dụ: (các dòng chữ nghiêng là thơ Kiều)

Nhân Sinh

Đêm thâu khắc lậu canh tàn
Gió cây trút lá, trăng ngàn ngậm gương.
Nửa đời sống kiếp tha hương
Gẫm câu thế sự cũng dường chiêm bao.
Mơ chi tước rộng quyền cao
Đỉnh chung kia chẳng thể nào bền lâu.
                                           Quên Đi

Nhưng có hơi khác đôi chút là không làm theo thể Song Thất Lục Bát như "Cung oán Ngâm Khúc".

PBN 68 | Như Quỳnh & Trường Vũ - Trăng Rụng Xuống Cầu

Ký Xuân - Vương Bột

      羈春                         Ký Xuân 

客心千里倦         Khách tâm thiên lý quyện,

春事一朝歸         Xuân sự nhất triêu quy.

還傷北園里         Hoàn thương bắc viên lý,

重見落花飛.        Trùng kiến lạc hoa phi.

             王勃                         Vương Bột

 

* CHÚ THÍCH:

Tác giả Vương Bột, quê quán miền bắc (Sơn Tây), con nhà gia thế, tuổi trẻ tài cao, được Bái Vương Lý Hiền vời vào phủ cho giữ việc tu soạn và rất tin dùng. Vì một bài thơ trách đùa con gà chọi của Anh Vương, vua Cao Tông nổi giận, sai trục xuất ông khỏi phủ. Ông đi chu du nhiều nơi ở phương nam, cuối cùng chết đuối trên đường đi Giao Chỉ thăm cha, lúc mới 26 tuổi…

Bài thơ trên đây làm lúc ông bị trục xuất khỏi Bái Vương Phủ đang chu du nơi đất Thục. Vốn dĩ muốn mượn cảnh trí thiên nhiên hùng vĩ của núi sông đất Thục để tiêu sầu, nhưng lòng quê nhớ về đất bắc vẫn canh cánh khôn nguôi.

- Ký Xuân 羈春:KÝ là Ở lại, giữ lại. Nên KÝ XUÂN có nghĩa là "Xuân đến mà vẫn phải ở lại nơi đất khách".

- Quyện 倦:là Mõi mệt, buồn chán.

- Xuân Sự 春事: là Chuyên mùa xuân. Ý chỉ Cảnh sắc chung quanh khi xuân về.

* NGHĨA BÀI THƠ:

   XUÂN Ở NƠI XA

Trên bước đường ngàn dặm, lòng người khách tha hương đã mõi mê chán ngán rồi. Trước mắt lại thấy cảnh trí của mùa xuân ập về nên lòng lại càng muốn về ngay quê nhà. Cảnh quê xưa ở phương bắc còn để lại nhiều thương cảm ở trong lòng, không biết đến bao giờ mới thấy lại được cảnh hoa rụng bay lả tả ở quê nhà đây.

Hoa rụng khi hoa đã tàn, xuân đã hết, cũng như tuổi trẻ rồi sẽ già đi, rồi sẽ giả từ cuộc sống nầy như hoa rơi rụng vậy, nhưng sẽ nhìn hoa rơi rụng ở đâu ? Ý của Vương Bột là muốn được nhìn hoa rơi rụng ở quê nhà, thâm ý của thi nhân là muốn được già được chết ơ quê hương hơn là bỏ thây nơi xứ lạ.

* DIỄN NÔM :

  XUÂN TRÊN ĐẤT KHÁCH

Ngàn dặm lòng quê mòn mỏi,

Xuân về một sớm nhớ thay,

Đất bắc quê xưa trông ngóng,

Ngàn trùng chỉ thấy hoa bay!.

Lục bát:

Mỏi mòn ngàn dặm lòng quê,

Xuân về một sớm tái tê nhớ nhà.

Thương về đất bắc quê xa,

Ngàn trùng chỉ thấy la đà hoa bay!

                 Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm

***

Dịch Nghĩa: Xuân Xa Nhà

Trên con đường ngàn dậm, lòng khách cảm thấy mỏi mệt chán chường

Xuân đã trở về trong một sáng sớm

Nỗi đau buồn trở lại khi nhớ đến mảnh vườn thôn xóm nơi phương bắc

Muốn nhìn thấy lần nữa cánh hoa rụng bay bay trong vườn cũ ở quê nhà.

Dịch Thơ

 Xuân Xa Nhà

1/

Buồn chán cảnh đường xa 

Sắc xuân đến mọi nhà  

Nhớ vườn thôn đất bắc 

Cảnh hoa rụng la đà.

2/

Lòng khách đường xa chán nản thay

Dáng xuân vừa đến sáng nơi này

Nhớ về vườn cũ thôn phương bắc

Lại muốn được nhìn hoa phất bay.

3/

       Dặm ngàn dạ khách não nề 

  Sáng nay lần nữa xuân về nơi nơi  

         Nhớ sao thôn bắc xa vời  

Ước mong nhìn lại hoa rơi vườn nhà. 

                                        Quên Đi

***

        Xuân Nơi Xa

Dặm ngàn khách thấm mệt
Sáng sớm xuân đầy trời
Chạnh lòng nhớ phương bắc
Mong thấy nữa hoa rơi
                       Kim Phượng